پرسش كليددانش

؟

زبان فارسي(2)

                                                                                                                                                                

 

علي اكبر ملايجردي

                                                                                                                                         

 

 

 

 

درس اول –زبان وگفتار

 

1-زبان چيست؟

2-گفتار چيست؟

3-دركدام يك اززبان وگفتارامكان اشتباه وجوددارد؟

4-فوايدتمايزبين زبان وگفتارچيست؟

5-دلايل تمايزبين زبان وگفتارچيست؟

6-كرولال هاازچه نمودي به جاي گفتاراستفاده ميكنند؟

7-رابطه ي زبان وگفتاررابا قواعدشرنج وبازي آن وجدول ضرب وعمل جدول ضرب مقايسه كنيد؟

8- خطاهاي گفتار چگونه اصلاح مي شود؟

9-عمل ضرب برابرباكدام يك ازگفتاروزبان است؟

10-قواعدشطرنج برابربازبان است ياگفتار؟

11-آياكرولال هاازتوانش زباني برخوردارهستند؟چرا؟

12-كرولال هاازكدام يك ازنمودهاي زبان بي بهره اند؟

13-آيا كردها ولرها زبانشان فارسي است؟چرا؟

14-بااين كه مردم همه ي نقاط ايران يكسان سخن نمي گويند،چراآن هارافارس زبان مي دانيم؟

 

 

نكات اصلي درس دوم-دستورزبان فارسي(جمله)

باتوجه به جدول زيربه پرسش هاجواب دهيد:

گزاره

نهاد       

دركلاس گاهي روي صندلي معلم مي نشينم.

درست رانمي خواني.

ازتاريكي  مي ترسد.

دانش آموزان كوشايي هستيم

ازكتابفروشي كتاب خريديد.

باهم درس مي خوانيم.

درامتحان موفق خواهيم شد.

به ورزش علاقه داريد.

به مدرسه مي رويد.

درشب بيست ويكم ماه مبارك رمضان به شهادت رسيدند.

درپاييز مي ريزد.

ازدانش آموزان نيامد.

ازدانش آموزان درس رايادنگرفت.

 

من

تو

او

ما

شما

من واو

ماوشما

توواو

شماوبهزاد

علي (ع)

برگ ها

هيچ يك

هيچ كدام

 

 

 1-نهادچيست؟

 2-گزاره چيست؟

 3-نهادهاي جدارابانهادهاي پيوسته(شناسه ياشخص) مقايسه ودرمورد مطابقت وعدم مطابقت آن ها گفتگو كنيد؟

4-اگرمن وماهمراه هركلمه ي ديگري نهادباشندفعل جمله به چه صورت خواهد بود؟

5-اگرتووشماهمراه هركلمه اي به غيرازمن وماقرارگيردفعل جمله به چه صورتي مي آيد؟

 

نكات درس سوم –ويرايش

 

1-ويرايش چيست؟

2- ويراستاركيست؟

3-ويرايش  فني چيست؟

4-ويرايش زباني چيست؟

5-ويرايش تخصصي چيست/

6-«پيش نويس ياچرك نويس»چيست؟

7-نشانه گذاري ودرست كردن غلط هاي املايي مربوط به كدام نوع ويرايش است؟

8-درويرايش زباني به اصلاح چه مواردي پرداخته مي شود؟

9-اصلاح جمله ي«تكنولوژي جديد حيات را براي انسان راحت تركرده است»درحوزه ي كدام نوع ويرايش است؟

10- جمله ي« تيم فوتبال آمريكاازتيم ايران باخت»را ويرايش كنيد.كجاي جمله اشكال داردومربوط به كدام نوع ويرايش است؟

11-جمله ي«علي تمرين هايش راتمام وسپس به مدرسه رفت.»چه اشكالي داردومربوط به كدام نوع ويرايش است؟

12-جمله ي«حرف هايش راباسخن حديثي ازامام علي(ع) آغازكرد»چه اشكالي دارد،اين اصلاح مربوط به كدام نوع ويرايش است؟

13-هريك ازمواردزير مربوط به كدام نوع ويرايش است ؟

    -اصلاح تكرارهاي نابجا ومواردابهام انگيز

    -به كاربردن نقطه،ويرگول،علامت پرسش

    -كوتاه كردن جمله هاواستفاده ازكلمات وتعابيرمناسب

    -استفاده ازواژه هاي تخصصي

    -رسايي وسادگي وپرهيزازكلمات عاميانه

14-كدام قسمت جمله ي «منّيت،انسان راگمراه مي سازد»نياز به ويرايش دارد؟چرا؟

15-درعبارت هايي مثل :«خانه ي بزرگ ،درخت سبزو...»كه كلمه دوم كلمه ي اول راتوصيف مي كند؛«ي»ناشناس (نكره)به كدام يك ازآن هامتصل مي شود ؟

16-درعبارت هايي مثل :«مردايراني وپهلوان قوي و...»كه كلمه دوم كلمه ي اول راتوصيف مي كند؛«ي»ناشناس (نكره)به كدام يك ازآن هامتصل مي شود ؟

17-جمله ي «اومردجاني اي بود» به چند روش ويرايش مي شود؟

18-چرا جمله ي«كتاب گلستان به وسيله ي سعدي تاَليف شده است»اشكال نگارشي دارد؟

19-جمله ي« من به درس املاء وانشاء علاقه دارم» راويرايش كنيد.اين اصلاح مربوط به كدام نوع ويرايش است.

20-كاربرد كدام يك ازمواردزيردرست است:

    املاء فارسي،املاي فارسي ،اجراء طرح ،اجراي طرح

21-كاربردكدام يك ازجمله ي زيرازنظرنگارشي بهتر است؟چرا؟

     -به چه علتي غايب شده است؟

     -چرا غايب شده است؟

22-كدام يك ازعبارت هاي زير نياز به ويرايش دارد؟چرا؟

    -ضابطين قوّه ي قضائيّه

    -بازرسين وزارت علوم

    -ميادين بزرگ شهر

    -رجال معروف شهر

23-«حشو»چيست؟بامثال توضيح دهيد.

24-كدام يك ازمواردزيرداراي حشواست؟

    سنگ حجرالاسود، دشت سبز گسترده ،كوه مرتفع بلند،رودجاري خروشان

25-كدام يك ازكلمات داخل كمانك جمله هاراكامل مي كند:

   -من ازاو..........مي كنم.(مراقبت،مراقبه)

   -همه ي ايرانيان به حافظ ...........دارند.(ارادت ،اراده)

    -خبرنگار بااو ...............كرد(مصاحبه ،مصاحبت).

 

نكات درس چهارم-اجزاي جمله ي ساده

 

1-شناسه ي(نشانه ي شناخت) جمله چيست؟

2-فعل ناگذر چيست؟

3-فعل گذرا چيست؟

4-فعل جمله ي:من هرروز صبح مي دوم . گذرا است يا ناگذر؟

5-فعل جمله ي:علي دركتاب خانه كتاب مي خواند.گذرا است يا ناگذر؟

6- كدام جزء جمله درتعيين ديگر اجزا نقش زيادي دارد؟

7- فعل هاي ناگذر جمله هاي چندجزيي مي سازند؟

8-جمله هاي سه جزئي وچهارجزئي از چه فعل هايي ساخته مي شوند؟

9- كوچكترين جمله ي ساده چند جزءدارد؟

10- بزرگترين جمله ي ساده چند جزءدارد؟

11-جمله ي سه جزئي نوع اول به چه جمله هايي گفته مي شود؟

12-جمله هاي سه جزئي نوع دوم به چه جمله هايي گفته مي شود؟

13-به افعالي كه جمله هاي  سه جزئي نوع سوم را مي سازند چه مي گويند؟

14-نوع جمله هاي سه جزئي زيررامشخص كنيد.

     الف-مغولان درقرن هفتم به ايران تاختند.

     ب-بابك درسش را به خوبي مي خواند.

     پ-امروزهوا بسيارسرداست.

15-نشانه ي مفعول درزبان فارسي چيست؟

16-نشانه ي متمم درزبان فارسي چيست؟

17-نشانه ي مسند درزبان فارسي چيست؟

18-متمم درزبان فارسي جند نوع مي باشد؟نام ببريد.

19- انواع متمم رادرجمله هاي زيرمشخص كنيد.

   الف-من به مدرسه مي روم.

   ب-موءمن ازگناه مي پرهيزد.

20-حرف اضافه ي اختصاصي ويژه ي كدام نوع متمم است؟

21-ملاك شناخت حرف اضافه ي اختصاصي وغير اختصاصي چيست؟

22-اگر بخواهيم به اجزاي جمله ها اضافه كنيم ،ازچه روشي استفاده مي كنيم؟

23-فعل هاي دوجمله ي زيررا با هم مقايسه كنيد.

    الف-حسين دويد.

    ب-بهزاد،حسين را دوانيد.

24-با افزودن نشانه ي( تكواژ،عنصر) گذرا ساز(ان)به فعل جمله هاي زيروافزودن يك نهاد، آن هارا سه جزئي ياچهار جزئي كنيد؟جزء اضافه شده چه مي باشد.

    الف- علف روييد.

    ب- فروغ غذارا خورد.

25-فعل هاي اسنادي چهارجزئي ساز كدامند؟

26-اجزاي سازنده ي جمله هاي چهارجزئي بافعل هاي اسنادي را بنويسيد.

27-اجزارا درجمله هاي زير مشخص كنيد:

    الف-نسيم هواي خانه راخنك گردانيد.

     ب-مادر غذاراآماده نمود.(كرد،ساخت)

28-فعل كرد درچه زماني مسند است؟

29-جمله هاي زيررا باهم مقايسه كنيد.ونقش كلمه ي قبل ازفعل مي كند(از كردن )را بنويسيد.

    الف-ورزبدن را قوي مي كند.

    ب-او كار مي كند.

    پ-تودرراقفل كردي.

30-درچه زماني كلمه ي قبل از فعل مي كند(كرد)مفعول مي شود؟

31-درچه زماني كلمه ي قبل ازفعل مي كند(كرد)نقش نمي گيردوفعل مركب مي سازد؟

32-متمم هاي اختياري چه ناميده مي شوند؟

33- گروه اسمي به چه ازجايگاه هايي اختصاص دارد؟

34-درچه زماني اجزاي جمله قابل حذف مي باشند.

35-درجمله ي: سرد است. كدام جزءحذف شده است؟

36-درجمله ي:اين روز ها گوشش خوب نمي شنود.كدام جزءحذف شده است؟

37- درجمله هاي زيركدام جزء حذف شده است؟وچندجزئي مي باشد.

   الف-شب،خوش                             ب- تولدت مبارك.

38-جمله هاي بي فعل به چه جمله هايي گفته مي شود؟

39-اجزاي اصلي جمله هاي زيررامشخص كنيد.

     الف-ليوان ناگهان شكست.

      ب-ليلا ليوان رادرآشپزخانه شكست.

40-فعل هاي دووجهي چه فعل هايي مي باشند؟چهارنمونه فعل دووجهي نام ببريد.

41- درجمله هاي زيراجزاي اصلي رامشخص كنيد.

گزاره

نهاد       

دركلاس گاهي روي صندلي معلم مي نشينم.

درست رانمي خواني.

ازتاريكي  مي ترسد.

دانش آموزان كوشايي هستيم

ازكتابفروشي كتاب خريديد.

ديروزعصرشكست.

ديروزعصرلامپ كلاس سوم را شكست

جلواحمدراگرفتيد.

درشب چهارشنبه مي گيرد

كيفش راازبرادرش گرفت.

درپاييز مي ريزد.

ازدانش آموزان نيامد.

ازدانش آموزان درس رايادنگرفت.

 

من

تو

او

ما

شما

لامپ كلاس سوم

علي

توواو

ماه

علي

برگ ها

هيچ يك

هيچ كدام

 

 

درس پنجم-انواع نوشته

 

1-نوشته هارابه چنداعتبارمي توان تقسيم كرد؟نام ببريد.

2-قبل ازنگارش بايد به چه مواردي توجه نماييم؟

3-نوشته هاي علمي وادبي راباهم مقايسه كنيد؟

4- نامه هاي اداري چگونه مي باشند؟

5-گونه نوشته ي مطبوعاتي بيشتردرچه زمينه هايي كاربرددارد؟

6-مخاطب گونه يمطبوعاتي بيسترچه كساني مي باشند؟

7- چرادرنوشتن روزنامه هادقت بيستري نمي شود؟

8-آيا همه ي مطالب مطبوعاتي به يك سبك وسياق نوشته مي شود؟چرا؟

9-ازنوشته ي محاوره اي درچه زمينه هايي استفادده مي شود؟

10- چهارويژگي زبان محاوره را بنويسيد؟

11-آيا مي توان درنوشته هاي معمولي اززبان محاوره استفاده كرد؟

12-نوشته ي كودكانه بايد چگونه باشد؟

13-ويژگي نوشته معياررا بنويسيد؟

14- زبان وقالب درس كلاس نقاشي درزبان وادبيات (1)برگرفته از كتاب اتاق آبي سهراب سپهري چيست؟

15-زبان وقالب درس بچه هاي آسمان دركتاب ادبيات (2)چيست؟

16- زبان وقالب درس كباب غاز چيست؟

17-زبان ،بيان وقالب نوشته ي زيرچيست؟

     گاه ابزارمابراي نگارش،پرس وجو ومصاحبه است؛مثلاوقتي مي خواهيم درباره ي پيششينه ي يك محل مقاله اي بنويسيم،بايد ازاهالي محل،سال خوردگان وكساني كه به نوعي اطلاعاتي دارند،پرس وجوكرد.

18-زبان، بيان وقالب نوشته ي زير چيست؟

      سازمان سنجش اعلام كرده است،كه جدول ضرايب دروس تخصصي متعاقبا اعلام خواهدشد.

19- زبان،بين وقالي نوشته ي زيرچيست؟

     اي فكردورپروازمن بال هاي عقاب آسايت راازپروازبازداروتواي كشتي تندروخيال من همين جالنگرانداز؛زيرا براي توبيش ازاين اجازه ي سفرنيست.

20-زبان وبيان نوشته ي زير چيست؟

قربانش بروم،تك وتنها مي آيدسي ميدان.دورميدان يواش يواش مي گردد.فكري است.چطورباآن همه دشمن لعين جربكند.

21-نوشته ي زيرتوصيف كدام يك ازگونه هاي نوشتاري است؟

    دراين نوشته پيام به طور مستقيم بيان مي شود.هرلفظ درمعناي خود،صريح وگويابه كار مي رودوازتخيل وآرايه هاي ادبي درآن خبري نيست.

22-كدام يك ازنوشته هاقالبي وتقليدي مي باشندودرآن ازاصطلاحات خاصي استفاده مي شود؟

23-شكستگي كلمات،جابجايي اركان دستوري،وجودواژه هاي عاميانه وسادگي ازويژگي هاي كدام نوع نوشتاراست؟

24-كدام يك ازنوشته ها بايدصميمي تر وعاطفي ترباشد؟

25-آيانوشته ي مطبوعاتي،نوشته ي معياراست؟

26-آيا مي توان درنوشته ي معيار از لغات كهنه ي فارسي وبيگانه استفاده كرد؟

27-اگربخواهيم زبان فارسي را به غير فارسي زبان هاآموزش دهيم ،ازچه نوع نوشته اي استفاده مي كنيم؟

28-مواردزيرازويژگي هاي كدام نوع نوشته است؟

   زبان درس خواندگان است.زباني تثبيت شده وداراي اصولي معين است.براساس دستور زبان معاصر نوشته مي شود.

درس ششم-خط ونوشتار

1)چهارتفاوت گفتاررابانوشتار،بيان كنيد.

2)چراگفتاررا بدون زحمت وتمرين ،مي آموزيم؟

3)چرا آموزش نوشتار، نيازبه تمرين دارد؟

4)آيانوشتارازبخش هاي اصلي زبان است؟

5)رابطه ي زبان با گفتار چگونه است؟

6)رابطه ي نوشتار بازبان وگفتار چگونه است؟

7)با توجه به تفاوت هاي گفتار ونوشتار،كدام برتراست؟

8)علل استفاده ي انسان از نوشتارچيست؟

9)نوشتن چه مزايايي براي انسان دارد؟

10)كدام يك ازگفتارونوشتاربيشتر درمعرض تغيير وتحول مي باشند؟

11)اگردوجمله ي:1-شمانيز بادوستان خود به سفر رفتيد.2-شمام بادوساي خود رفتين سفر.راباهم مقايسه كنيم،به چه نتيجه اي مي رسيم؟

12)چندكلمه مثال بزنيد كه شكل گفتاري ونوشتاري آن هاباهم يكسان نيست.

13)آيادرزبان هاي ديگرنيزبين شكل گفتاري ونوشتاري بعضي ازكلمات تفاوت وجوددارد؟با مثال توضيح دهيد؟

14)هريك ازنمودهاي آوايي وحرفي مربوط به كدام يك ازنوشتاروگفتار مي باشند؟

15)آيا نوشتار رابطه  ي مستقيم بازبان دارد؟چرا؟

16)زبان شناسان اختلاف بين صورت نوشتاري كلماتي مثل:خواهر،خوابيدو...را كه به صورت خاهروخابيدخوانده مي شوند،چگونه توجيه ميكنند؟

كه شكل نوشتاري آن ها باصورت كفتاري فرق مي كند،Write  و  know17)باتوجه به كلماتي مثل:

به چه نتيجه اي ميتوان دست يافت؟

 

درس هفتم-بايد هاونبايدهاي املايي

 

1)املاچيست؟

2)خط شبه نسخ چيست؟مزايا معايب آن چه مي باشد؟

3)خط نستعليق درچه مواردي به كار مي رودوچرابراي املاتوصيه نمي شود؟

4)چراخط نستعليق شكسته براي املا خوب نيست؟

5)خط مناسب براي املا،كدام خط است؟چرا؟

6)درنوشتن كدام حروف خط فارسي،امكان اشتباه ،بيشتراست؟

7)حروفي راكه صداي(تلفظ) يكسان دارند،بنويسيد.

8)كلماتي مثال بزنيد كه اگر درتعدادنقطه هادقت نشود،غلط خوانده مي شوند.

9)كلماتي مثال بزنيدكه اگردرجايگاه نقطه هادقت نشود،غلط خوانده مي شوند.

10)درجه مواردي حروف سه دندانه،كشيده نوشته نمي شوند؟

11)اگردوحرف سه دندانه اي كنارهم بيايند،چگونه نوشته مي شوند؟

12)شكل كشيده ي س وش مخصوص كدام خط است؟

13)اگرس وش قبل ازرقرارگيرد،چگونه نوشته مي شود؟

14)آيا درخط تحريري مي توانيم ازشكل هاي مختلف حروف درهرجايي استفده كنيم؟

15)درچه حروفي فارسي زبانان استقلال خودراحفظ كردندوتحت تاثيرالفباي عربي قرار نگرفتند؟

16) دركدام يك ازشيوه هاي خط فارسي حروف ،گوشه دار نوشته مي شوند؟

17)ازكدام يك ازشيوه هاي خط فارسي براي آفرينش زيبايي استفاده مي شود؟

18)دركدام يك ازشيوه هاي خط فارسي، حروف  به هم مي پيوندند؟

19)كدام يك ازشيوه هاي خط فارسي ،سه ويژگي: شكل زيبا،آسان نوشته شدن وراحت خوانده شدن را دارد؟

20)آيا مي توانيم به هنگام نوشتن خط شبه نسخ،حروفي رابا خط تحريري ويابرعكس، بنويسيم؟چرا؟بامثال توضيح دهيد.

درس هشتم-گروه فعلي(1)

1-مهمترين عضو گزاره چيست؟

2-فعل  درزبان فارسي چندشخص دارد؟

3-شناسه ي كدام شخص درفعل ظاهر نمي شود؟

4- شناسه شخص بيشتر  دركجاي فعل قرار مي گيرد؟

5-صرف فعل يعني چه؟

7- فعل گفت راصرف كنيد.

8-ساخت فعل چيست؟

9-فعل داراي چندزمان است؟

10-فعل گذشته ازچه چيزي ساخته مي شود؟

11-فعل حال ازچه چيزي ساخته مي شود؟

12-ملاك شناخت بن حال چيست؟

13-ملاك شناخت بن گذشته چيست؟

14-انواع بن رادرفعل هاي زير مشخص كنيد؟

    گفتم،مي رفتند،مي شوييد،بخورد

15-انواع ساخت هاي فعل گذشته كدامند؟

16-نوع ساخت فعل گفتي چيست؟چرا؟

17-بايك مثال كاربردگذشته ي ساده را نشان دهيد.

18-  ساخت فعل جمله ي:مسلمانان دردوجنگ قادسيه ونهاوندايرانيان راشكست دادند.چيست وبيانگر چه كاري است؟

19-ساخت فعل جمله هاي زير چيست وهريك بيانگر چه كاري است؟

   الف)ما سال هاي زيادي بااو دريك محل زندگي مي كرديم.

   ب)من پارسال هفته اي دوبار به نيشابورمي رفتم.

20-ساخت فعلي كه زير آن خط كشيده شده است،چيست؟وبيانگرچه كاري است؟

   وقتي من به مدرسه رسيدم ،دانش آموزان به كلاس رفته بودند.

21-با مثال كاربرد هاي گذشته ي التزامي را توضيح دهيد.

22-براي بيان كاري كه گوينده خودشاهدآن نبوده است وصورت نقل قول دارد،ازكدام ساخت گذشته استفاده مي كنيم؟مثال بزنيد.

23-ساخت فعل جمله ي زير چيست؟وبراي بيان چه كاري به كاررفته است؟

    ايران درسال هاي اخيربه  موفقيت هاي بزرگي درزمينه ي غني سازي اورانيوم دست يافته است.

24-ساخت فعلي كه زير آن خط كشيده شده است،چيست؟وبراي بيان چه كاري به كاررفته است؟

  درخيابان داشتم قدم مي زدم كه حسين راديدم.

25- باذكريك مثال بنويسيدكه كدام يك ازساخت هاي زمان حال براي بيان حقايق كلي ومطالب علمي به كار مي رود؟

26-ساخت فعل جمله ي زير  چيست،وبراي بيان چه كاري به كاررفته است؟

    سال آينده دردانشگاه قبول مي شوم.

27-كدام ساخت زمان حال براي بيان احتمال،آرزووالزام به كار مي رود؟براي هر مورد يك مثال بياوريد.

28-ساخت فعل درجمله ي زيرچيست، وبيانگر چه كاري است؟

   علي به كجاداردمي رود.

29-فعل جمله ي زيررابه آينده تبديل كنيد.

  او ديربه مدرسه رفت.

30- جايگاه شخص درزمان آينده، كجا است؟با مثال توضيح دهيد.

31-افعالي كه به مفعول،متتم ومسندنيازدارند،چه ناميده مي شوند؟

32-فعل هايي كه با نهاد معناي آن هاتمام مي شود،چه ناميده مي شوند؟

33- فعل هاي دووجهي به چه فعل هايي گفته مي شود؟

34-گذر،ناگذرودووجهي بودن رادرمصدرهاي زير مشخص كنيد.

    شدن،خوابيدن،بافتن،پختن،  چسبيدن.

35-بافعل گردانيد يك جمله ي چهارجزئي كه مفعول ومسندداشته باشد،بسازيد.

36-فعل گرفت را به دوصورت گذر وناگذر(دووجهي) دردوجمله به كارببريد.

37-وجه اخباري چيست؟وكدام ساخت هاي فعل داراي وجه اخباري مي باشند؟

38-وجه الزامي چيست؟وشامل كدام ساخت ها مي گردد؟

39-وجه امري چيست؟

40-وجه امري درزبان فارسي چند صيغه دارد؟

41-آياوجه امري پرسشي مي شود؟

42- وجه رادرجمله هاي زيرباتوجه به فعل آن هامشخص كنيد.

   -برويد پي كارتان.

   -بايد به مدرسه برود.

 -كاش قبول بشود.

 -اگربه ورزش رفته باشد.

 

درس نهم-طرح نوشته- مواد لازم نوشته

 

1-مراحل اساسي نوشتن راتوضيح دهيد.

2-شباهت هاي نويسندگي ومعماري رابنويسيد.

3- تفاوت هاي نويسندگي ومعماري را بنويسيد.

4-درچه نوع نوشته هايي طرح مي تواند ذهني باشد؟

5-درچه نوع نوشته هايي طرح بايدعيني ومكتوب باشد؟

6-طرح ازچندقسمت تشكيل مي شود؟توضيح دهيد.

7- روش هاي تهيه ي طرح را توضيح دهيد.

8-اگربخواهيم طرح گزارش يك بازديدعلمي را بنويسيم بايد به چه نكاتي توجه كنيم؟

9-بعد ازتهيه ي طرح يك نوشته بايد چه كار كرد؟

10-چه چيزهايي مي تواندابزار، مصالح ومواد نوشته باشد؟

11- اگر بخواهيم زندگي نامه ي يكي ازبزرگان را بنويسيم،طرح آن بايدچگونه باشد؟

12-پس ازآن كه اطلاعات وموادلازم نوشته تهيه شد،چه كارهاي ديگري براي كامل كردن آن بايد انجام گيرد؟

13-طرح  چه تاثيري در نوشته ي ما دارد؟

 

 

درس دهم ـ ويژگي هاي فعل ـ معلوم ومجهول

1-فعل معلوم چيست؟با مثال توضيح دهيد.

2- فعل مجهول چيست؟بامثال توضيح دهيد.

3-فعل چه نوع جمله هايي مجهول مي شود؟

4- پنج مرحله ي مجهول سازي را با مثال توضيح دهيد.

5-درشكل مجهول فعل اصلي به چه صورتي درمي آيد؟ با مثال توضيح دهيد.

6-درفعل مجهول ازچه مصدري به عنوان فعل كمكي استفاده مي شود؟ با مثال توضيح دهيد.

7-درفعل مجهول كدام ركن جمله به جاي نهاد مي نشيند؟ با مثال توضيح دهيد.

8- درفعل مجهول حال ازكدام شكل «شدن» استفاده مي شود؟ با مثال توضيح دهيد.

9-درفعل مجهول گذشته، فعل كمكي بايد داراي چه بني باشد؟ با مثال توضيح دهيد.

10-كدام ساخت هاي فعل درشكل مجهول تغييرساخت مي دهند؟بامثال توضيح دهيد.

11-فعل« كرد»درشكل مركب ودرجمله ي هاي چهارجزئي مسندداروفعل هاي معادل آن«نمود،ساخت» چگونه مجهول مي شود؟بامثال توضيح دهيد.

12-آيا همه ي فعل هاي گذرا قابل مجهول شدن هستند ؟بامثال توضيح دهيد.

13-جمله هاي زير راباتغييرات لازم درفعل آن ها مجهول كنيد؟

   -علي دررستوران غذاخورد.

   -معلم دركلاس درس مي داد.

   -من تكاليفم راانجام داده ام.

   -شايد اين حرف را بابك به پدرش گفته باشد.

   -اومنظورت رافهميده بود.

   -مارابه بيمارستان مي برند.

   -اوبايد حق مظلومان را ازظالمان بگيرد.

   -شما مراخواهيد ديد.

   -دانش آموزداشت درس راجواب مي داد.

   -شماداريدكارهاراراست وريس مي كنيد.

   -برف هوارا سردكرد.(نمود،ساخت)

   -اوعزمش رامحكم گردانيد.

14-جمله هاي زيرراباانتخاب يك نهادمناسب معلوم كنيد:

   -تودرخيابان ديده شدي.

   -آن غذا ها بااشتياق خورده مي شدند؟

   -من دربين دانش آموزان شناخته شده ام.

   - مادرحالت بيهوشي به پشت جبهه آورده شده بوديم.

   -شايددرآزمون قبول شده باشيد.

   -شما به دفتردبيرستان برده مي شويد.

   -كاش تمرين هابه وسيله ي يك نفرنوشته شود.

   -به وسيله ي خيرين دراين جا يك مدرسه ساخته خواهدشد.

   -اوبه وسيله ي مديرمدرسه به دانش آموزان معرفي شد.

 

 

درس يازدهم- عنوان،شروع وپايان نوشته

 

1-اهميت شروع نوشته درچيست؟

2-نويسنده شروع نوشته ي خودراباتوجه به چه مواردي بايدمشخص كند؟

3-يك شروع خوب درنوشتن چه كمكي به نويسنده مي كند؟

4-دوويژگي اساسي يك شروع موُ ثررابنويسيد.

5-فضاسازي چيست.؟ومربوط به كدام قسمت نوشته مي شود؟

6-نتايج سودمند فضاسازي رابنويسيد؟

7-درگذشته به جاي فضاسازي ازچه اصطلاحي استفاده مي كرده اند؟

8-درقصيده به فضاسازي چه مي گويند؟

9-چه چيزهايي مي توانند به عنوان شروع نوشته به كارروند؟

10-كدام قسمت ازيك نوشته حكم ضربه ي نهايي رادارد؟

11-اهميت پايان نوشته درچيست؟

12- پايان خوب چه تاُثيري درنوشته دارد؟

13- پايان بدچه تاثيري درنوشته دارد؟

14-انتخاب يك پايان خوب به چه چيزهايي بستگي دارد؟

15-آيا همه ي نوشته ها يكسان به پايان مي رسند؟

16-نمونه هايي ازشيوه هاي پايان بخشيدن به نوشته هاراذكركنيد.

17-عنوان نوشته چيست؟

18- ويژگي هاي عنوان مناسب رابنويسيد؟

19-راه هاي انتخاب عنوان را بنويسيد.

20- نويسنده دركدام قسمت نوشته زمينه ي مناسب براي ورودبه متن راآماده مي كند؟

21-چه چيزي جهت وانسجام نوشته رافراهم مي آورد؟

22-براي اين كه درادامه وپايان نوشته دچارمشكل نشويم بايد چه كاركنيم؟

22- چه عنصري متناسب بانوشته ،زمينه هاي مناسب رواني رادرخواننده ياشنونده ايجادمي كند.؟

23-براي اين كه نوشته اي جذاب داشته باشيم وخواننده راغافل گيركنيم،بايدچه كاركنيم؟

24-مرحوم دكتر علي شريعتي كتاب«فاطمه ،فاطمه است »راچگونه به پايان برده است؟

25- جلال آل احمد گزارش درگذشت نيما(پيرمردچشم مابود)راچگونه به پايان رسانده است؟

26-براي نوشته هاي ي زيريك عنوان مناسب انتخاب كنيد؟

   -«براي نويسندگي ويژگي هايي برشمرده اند كه برخي ازآن هاطبيعي وذاتي است وبرخي اكتسابي؛حواس،حافظه،استدلال،دقت، شوق نويسندگي ،تسلط برموضوع،شناخت منابع ومراجع،رسالت وتعهدو...راازويژگي هاي اساسي يك نويسنده مي توان دانست.»

   -«اين نوشته براي انتقال مفاهيم دقيق علمي به كارمي رود؛ازآرايه هاي ادبي درآن استفاده نمي شودوهركلمه درمعناي حقيقي خودمي باشد.»

27-دوعنوان كه درآن نويسندگان ازمتناقض نمااستفاده كرده اند،نام ببريد؟

28-دوعنوان كه درآن نوسندگان ازپرسش استفاده كرده اند،نام بريد؟

29- دوعنوان كه درآن نوسندگان ازقسمتي ازشعر استفاده كرده اند،نام بريد؟

30--دوعنوان كه درآن نوسندگان ازضرب المثل استفاده كرده اند،نام بريد؟

31-توضيح دهيد كه نويسنده درمتن زير چگونه با انتخاب واژگان مناسب ،فضاي متناسب با حالات عاطفي قهرمان داستان را پديدآورده است؟

    «باددست بردار نبود.مشت مشت باران راتوي گوش وچشم ماَموران وزنداني مي زد.مي خواست پتوراازگردن گيله مردبازكندوباراني هاي ماَمورين رابه يغمابرد.غرش آب هاي غليظ،جيغ مرغابي هاي وحشي راخفه مي كرد.گاهي درهم شكستن ريشه ي يك درخت كهن زمين را به لرزه درمي آورد...

32-درس ادبيات پايداري درادبيات فارسي(2)چگونه شروع شده است؟

33-فضاسازي موجوددردوبيت زيرراتوضيح دحيد؟

«به مغرب سينه مالان قرص خورشيد       نهان مي گشت پشت كوهساران

فرومي رخت گـردي زعفـــران رنـگ      به روي نيــــزه هـاونيزه داران»

33-حديث: «من علمني حرفا فقد صيرني عبدا.»ازعلي (ع)شروع چه موضوعي مي تواند باشد؟

34-دركتاب ادبيات فارسي(2)هريك ازدرس هاي« سفربه خير» و«درسايه سارنخل ولايت»چگونه شروع شده اند؟

 

درس دوازدهم-ساختمان فعل

 

1-تكواژچيست؟

2-انواع تكواژراتوضيح دهيد؟

3-وندچيست؟وچندنوع مي باشد؟

4-انواع ساختمان فعل راباذكرمثال توضيح دهيد؟

5-ملاك ساده بودن فعل ازنظرساختمان،چيست؟

6-آيا تكواژ منفي ساز درتغييرساختمان فعل تاثيردارد؟

7-فعل هاي«مي رفتي،مي روندوبرويد»ساده هستندياپيشوندي؟چرا؟

8-به چه فعل هايي فعل پيشوندي مي گويند؟

9-آياشناسه درتغييرساختمان فعل تاثيردارد؟

10-كدام يك ازفعل هاي زيرپيشوندي مي باشند:

    «بخورد ،دررفت ،فروخت ،فروريخت ،روي داد».

11-آياقاعده ي فعل مر كب«تكواژوابسته(وند)+عنصرفعلي(بن حال)»مي باشد؟

12-آيافعل هاي زيرفعل مركب مي باشند؟چرا؟

      رفته است، گفته باشد، خورده بودم ،داشتم مي نوشتم، داري مي نويسي،خواهم شنيد ،پخته مي شود .

13-فعل هاي كمكي رانام ببريدودرموردكارآن هاتوضيح دهيد؟

14-دوروش اساسي تشخيص فعل مركب رابنويسيد؟

15-فعل كدام يك ازجمله هاي زيرمركب وكدام ساده است:

   -اودرشهرداري كارمي كند.

   -حمله ي مغول به ايران درقرن هفتم اتفاق افتاد.

   -برف هواراسردكرد.

   -برادرم درراقفل كرد.

   -اين گربه ي مردني هنوز نفس مي كشد.

   -پارسال خانه ي ماآتش گرفت.

   -من هرروز مطالعه مي كنم.

16-چه چيزهايي ملاك گسترش پذيري مي باشد؟

17-عنصرغير فعلي درفعل هاي شبيه به فعل هاي مركب چه نقش هايي مي گيرد؟بامثال توضيح دهيد.

18-ملاك تشخيص فعل مركب،كاربردآن درجمله است ياخودفعل؟

19-عبارت هاي فعلي زيررابااستفاده ازعلامت هاي جمع(ها ،ان) ،ناشناس(ي)وصفت برتر(تر)گسترش دهيد:

   گرم ساخت ،استراحت كرد ،اتفاق افتاد، چشم پوشيد ،راه داد،گرم گرفت ،زجر كشيد.

 

درس سيزدهم-املا(بايدهاونبايدهاي املايي)

1- چه كلماتي تشديدمي گيرند؟

2-تشديددرفارسي مخصوص چه كلماتي است؟

3-چندكلمه ي غيرعربي تشديدداربنويسيد.

4-تشديددرزبان فارسي برچندنوع است؟بامثال توضيح دهيد.

5-تشديدپاياني،چه زماني ظاهرمي شود؟

6- تشديدمياني وپاياني رادركلمات زيرمشخص كنيد:

   نقاشي ،حق من،اره ،قهار ،شق دوم ،پله ،سد بزرگ

7-آيا كاربرد تشديددركلمه ي درّوددرست است؟چرا؟

8-كدام يك ازتنوين هادرفارسي كاربردبيشتري دارد؟

9-كدام تنوين هافقط درجملات وقالب هاي عربي رايج درفارسي كاربرددارد؟

10-«مدّ»چيست؟

11-كدام يك ازكلمات زيرنيازبه مددارد:

   گلاب ،درامد ،دلارام ،ماخذ(منابع)

12-كابرد«مد»دركدام يك ازمواردزيرغلط است:

  همآيش، مآل انديش، پيشآمد،قرآن

13-عبارت هاي زيرازنظراملايي درست هستندياغلط؟چرا؟  مشبه به، مضاف اله،بعبارت اخري،مقسوم عليه.

14-«ي»ميانجي چيست؟

15-درعبارت هاي زير«ي»ميانجي رانشان دهيد:

     خانه ي ما ،نامه ي برادر ،ناله ي ضعيف ،صفاي دل ،سبوي آب

16-درچه صورت جزء دوم كلمات مركب نشانه ي« مد»مي گيرد؟

17-حروف ميانجي رادرعبارت هاي زيرمشخص كنيد؟

    نياكان ،ابروان ، بچگانه ،ترشيجات

18-فاصله ي كوتاه(ميان حرفي يانيم فاصله) چيست؟

19-فاصله ي ميان واژه اي چيست؟

20-فاصله ي كوتاه وبلند رادرمواردزير مشخص كنيد؟

     يادداشت ،ردخور ،كتاب من، دررود، آه مظلوم ،روي داد

21- آياگذاشتن نشانه هاي«فتحه،كسره وسكون»درزنجيره ي كلام لازم است؟

22-درچه مواردي گذاشتن نشانه هاي«فتحه،كسره وسكون»درزنجيره ي كلام لازم است؟

23-چرااملاي «ي»ميانجي بزرگ برشكل كوچك آن برتري دارد؟

24-نشانه ي مد درفارسي باعربي چه فرقي دارد؟

 

 

درس چهاردهم-روش تحقيق(1)

 

1-تحقيق چيست؟

2-پژوهشگران براي آن كه بتواننددروقت كم بهترين اطلاعات رادرموردموضوع تحقيق به دست آورند،بايدچكاركنند؟

3-آياروشهاي تحقيق درهمه ي موضوعات يكسان است؟

4-چهارروش كلي وعمومي تحقيق كدامند؟

5-درجامعه شناسي وروان شناسي ازچه روش هايي براي تحقيق استفاده مي شود؟

6-ازروش تجربه وآزمايش درچه علومي استفاده مي شود؟

7-مشكل ترين ومفيدترين روش تحقيق كدام است؟

8-دركدام يك ازروش هاي تحقيق پژوهشگربايدهمه ي دريافت هاي خودراباذكرمحل وتاريخ ثبت كند؟

9- مشاهده به چندصورت امكان پذيراست؟

10-مشاهده درچه صورت دقيق ترخواهدبود؟

11-روش  پرس وجو به چندطريق انجام مي گيرد/

12-براي مصاحبه پرسش هاي ما بايدداراي چه ويژگي هايي باشد؟

13-روش برخوردبامصاحبه شونده بايدچگونه باشد؟

14-استفاده ازنتيجه ي مصاحبه بايدچگونه باشد؟

15خبرنگاران وروزنامه نگاران براي تهيه يگزارش هاي خبري ازچه روشي استفاده مي كنند؟

16-مصاحبه به چندروش صورت مي گيرد؟

17- درچه زماني ازپرسشنامه استفاده مي كنيم؟

18-يك نمونه پرسش نامه درباره ي ميزان مطالعه ي دانش آموزان كلاس وموضوعات موردعلاقه ي آن

ها اتنظيم كنيد.

19-درچه زماني ازمصاحبه ي تلفني استفاده مي شود؟

20-درروش مطالعه پژوهشگر چگونه به اطلاعات موردنظردست مي يابد؟

21-درروش مطالعه ازشروع تاپايان چه مراحلي رابايد پشت سربگذاريم؟

22-يكي ازابزارهاي مهم مرجع شناسي كدام است؟

23-كتابخانه هامعمولاُبه چه شيوه اي اداره مي شوند؟

24-مراجع مهم محقق درروش مطالعه كدامند؟

25-«برگه دان»دركتابخانه چيست؟

26-انواع برگه دان هارانام ببريد/

27- برگه دان ها برچه اساسي مرتب مي شوند؟

28-برگه دان موضوعي چيست؟

29- اگربخواهيم ازجلال آل احمد كتابي دركتابخانه پيداكنيم بايدبه كدام برگه دان مراجعه كنيم؟

30- گربخواهيم كتاب«خداوند الموت»را دركتابخانه پيداكنيم بايدبه كدام برگه دان مراجعه كنيم؟

31-شماره ي كتاب دركدام سمت برگه نوشته مي شود؟

32-دوموردازفهرست هاي مقالات وكتاب هاي معتبرفارسي رانام ببريد؟

33-كتاب شناسي چيست؟چندنمونه كتاب شناسيي نام ببريد.

 

درس پانزدهم-نظام آوايي زبان

1-چرازبان شناسان نظام زبان رايك جا مطاله نمي كنند؟

2-زبان شناسان زبان رادرچه سطوحي مطالعه مي كنند؟

3-زبان شناسان دستورزبان رابه چه بخش هايي تقشيم مي كنند؟

4-«واج»چيست؟بامثال توضيح دهيد.

5-كلمه ي«مادر»چه واج هايي تشكيل شده است؟

6-شكل نوشتاري واج چه نام دارد؟

7- زبان شناسان براي نشان دادن واج وحرف ازچه نشانه هايي استفاده مي كنند؟

8-واج هاوحروف كلمه ي باررا با استفاده از علامت هاي مخصوص آن ها نشان دهيد؟

9-كدام يك از«آواها»وحروف الفبا باواج ها رابطه ي يك به يك دارند؟

10-چرارابطه ي حروف الفبا باواج ها رابطه ي يك به يك نيست؟

11-كدام يك ازواج هاي زبان فارسي بيش ازيك حرف دارند؟حروف آن هارانسان دهيد؟

12-كدام يك ازحروف فارسي نماينده  ي دوواج مي باشند؟

13-«هجا»چيست؟بامثال توضيح دهيد.

14-كلمه ي« تركيب»چندهجادارد؟

16-هريك ازحروف«و»،«ا»و«ه»نماينده ي چه واج هايي مي باشند؟

17-واج هاي زبان به چنددسته تقسيم مي شوند؟ توضيح دهيد.

18-مصوت هاي كوتاه درفارسي كدامند؟

19-درفارسي چندمصوت بلند وجوددارد؟نام ببريد.

20-زبان فارسي چندواج دارد؟

21-تعداد مصوت هاي زبان فارسي چندتااست؟

22-زبان فارسي چندواج صامت دارد؟

 23- زبان انگليسي چندواج دارد؟چندتاصامتوچندتامصوت مي باشند؟

24-كلمات تك هجايي به چه كلماتي گفته مي شود؟

25-كدام يك ازكلمات زير تك هجايي مي باشند؟

     بار ،كتاب ، در ،مي رود

26-درزبان فارسي تكيه برروي كدام هجاي كلمات دوهجايي وچندهجايي قرار مي گيرد؟بامثال توضيح دهيد.

27-جمله چگونه به وجودمي آيد؟

لآآ

 

 

درس شانزدهم-گروه اسمي (1)

 

1-جمله درزبان فارسي ازچندگروه تشكيل مي شود؟

2- گروه هاي اصلي ساختمان جمله كدامند؟

3-كدام گروه درساختمان جمله نقش اساسي ندارد؟

4-جايگاه گروه فعلي دركدام قسمت جمله است؟

5- بامثال جايگاه هاي گروه اسمي رانشان دهيد؟

6- جايگاه گروه اسمي زير خط داررادرجمله هاي زيرمشخص كنيد:

    -معلم زبان فارسي به كلاس آمد.

    -معلم زبان فارسي رادرخيابان ديدم.

    -مشكلم راازمعلم زبان فارسي پرسيدم.

    -اومعلم زبان فارسي است.

    -با معلم زبان فارسي به اردورفتيم.

7- درجمله ي« پهلوانان هرگز نمي ميرند»كدام كلمه گروه اسمي است؟چرا؟

8-درجمله ي«سگي پاي صحرا نشيني گزيد» كلمات زيرخط داردرجايگاه چه گروهي مي باشد؟چرا؟

9-درجمله ي«يك خنده بهترازهزارناله است.»كلمات زيرخط دارجزو كدام گروه مي باشند؟چرا؟

10-اسم راازچه جهاتي مي توان بررسي كرد؟

11-اسم ازجهت شماربه چنددسته تقسيم مي شود؟

12- نشانه هاي جمع رادركلمات زير مشخص كنيد:

     كتاب ها،درختان، تحقيقات،رابطين،روحانيون

13- كلمات«افعال،هدايا، نواحي» جمع مي باشنديامفرد؟

14-آيا جمع مكسرعلامت دارد؟

15-جمع مكسراين كلمات رابنويسيد: منزل،حد،قوم ،رسم

16-درجمله هاي زير اسم هاي شناس،ناشناس وجنس رامشخص كنيد؟

    -درباغ درخت كاشتم.

    -درباغ آن درخت راكاشتم

    -احمد كتابي خريد.

    -كتاب است آيينه ي روزگار.

    -يك ماشين ازدوستم خريدم.

    -ازدوستم ماشين خريدم.

17- كدام يك ازدوكلمه ي «پسروقاسم»علامت جمع قبول مي كند؟

18-«قاسم»اسم خاص است ياعام ؟چرا؟

19-عام وخاص بودن اسم هاي زيرخط داررادرجمله ي زير مشخص كنيد:

   -زهراازمغازه كتابي خريد.

20-درجمله ي«رستم قوي ترين پهلوان شاهنامه است»هريك ازكلمات زيرخط دار به چند مورد دلالت داردوكدام يك ازآنهاخاص وكدام عام مي باشد؟

21-كدام يك ازاسم هاي عام وخاص علامت جمع و«ي»ناشناس را قبول نمي كند؟

22- اسم از نظرساختمان به چنددسته تقسيم مي شود؟توضيح دهيد.

23-اسم هايي كه ازيك جزء(تكواژآزاد)معنادار ساخته مي شوند،چه ناميده مي شوند؟

24- اسم هايي كه ازيك جزء معنادار(تكواژآزاد) ويك «وند»(جزء معناسازياتكواژ وابسته)ساخته مي شوند،چه ناميده مي شوند؟

25- اسم هايي كه ازدوجزء معنادارساخته مي شوند چه ناميده مي شوند؟

26-اسم هايي كه درساختمان آن ها دوجزءمعنادار ويك ياچند وند به كاررفته باشد،چه ناميده مي شوند؟

27-ساختمان(ساده،مشتق،مركب ومشتق ـمركب بودن) اسم هاي زيررا مشخص كنيد؟

  بزرگوار ،لشگرگاه ،جهان ،خدمتكار ،عهد ،انگشتري ،جوان مرد ،زرينه،گوناگون ،داستان ،فرودست ،داستان پردازي،تجربه ،پديدآورنده

28-گروه اسمي ازچند قسمت تشكيل مي شود؟توضيح دهيد.

29-كدام يك ازهسته ووابسته قسمت اصلي گروه اسمي راتشكيل مي دهد؟

30-وابسته ها به چنددسته تقسيم مي شوند؟بامثال توضيح دهيد.

31-وابسته هاي پسين رابايدچگونه تشخيص بدهيم؟

32-روش توصيف يك گروه اسمي رابنويسيد.

33-هسته رادرگروه هاي اسمي زيرمشخص كنيد:

    ادبيات جهان ،واقعه ي عظيم عاشورا،دودفترنقاشي،چه مردباغيرتي،زيباترين حماسه ي صحراي كربلا،صحنه ي تعزيه ي حضرت عباس،اين كتاب ارزشمند شيرين