معلومات-علی اکبر ملایجردی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4
درس سيزدهم :  با چه خطي بنويسيم
1 – تحرير يعني چه ؟
به معني نوشتن است.  
  2 – خط تحريري در اصطلاح يعني چه ؟
يعني نوشتن خط با دست  
  3 – خط تحريري به « ....» نزديك است.
«خط نستعليق ريز»  
  4 – چرا خط تحريري براي دست نوشته هاي ما «خط معيار» به شمار مي رود؟
به سبب ظرافت و زيبايي و سرعتي كه در نوشتن آن است.  
  تمرين :(بدون پاسخ) الف) كداميك از گروه كلمه هاي زير نادرست است؟ زيرا آنها را خط بكشيد و صحيح آنها را به خط تحريري بنويسيد. (به عهده دانش آموز)
خار مغيلان، الغاء تفهيم، حُرم آفتاب ، ضابطين، حصول نتيجه، مثل ائلا و برجسته، مشاهده و تفحص، جرئت و لياقت ، سفر سيمرغ، چشمه و غنات، حُرم آفتاب، تعمّد و اجبار  
 
  ب) كدام گزينه از گروه كلمه هاي زير نادرست است؟
1 – مزارع التزامي , حله ي ابريشم , لحن قاطع, دنائت و پستي 2 – نسيان و غفلت , نحنج گل , راست وريس , برگ سمن 3 – عروج و ترقي , متحير و مبهوت , خطام و پايان , ازهار و گل ها 4 – سهل و ممتنع , مراعات نظير , گستاخ و مغرور, مهر و نابود  
درس چهاردهم توصيف
 
  پرسش هايي از متن : يكي از راههاي رايج پروردن مطالب توصيف است. 1 – توصيف در چه نوع نوشته هايي كاربرد دارد؟ نوشته هاي علمي و ادبي
  2 – در چه نوع از توصيف هايي از عناصر خيال استفاده مي كنيم؟
در توصيف هايي كه قصد داريم موصوف در برابر چشم مخاطب مجسم گردد و تصويري زنده از آن ارائه شود.  
  3 – انواع توصيف را فراخور موضوع بنويسيد.
يك پديده علمي، وصف طبيعت، وصف عصر و زمانه كه دراين مجموعه وصف حالات جانوران ،افراد انساني اقتصادي زندگي و .....جاي مي گيرد.  
  4 – مواد توصيف چه چيزهايي هستند؟
حواس پنج گانه، تجربه هاي حسي و عاطفي  
  5 – در هر يك از انواع و گونه هاي توصيف چه چيزهايي لازم و ضروري است؟
به گنجينه واژگان در خور متناسب نيازمند است. استفاده از هر گونه صفت، فعل و قيد مناسب ضروري است.  
  خود آزمايي چهاردهم : 1 – مفرد جمع هاي مكسر زير را بنويسيد.
احرار -> حر ، قلاع -> قلعه ، قرا -> قريه ، ادّله -> دليل ، نسخ -> نسخه ، فلاسفه-> فيلسوف ، تجار -> تاجر ، مكاتيب -> مكتوب ، مكاتب -> مكتب ، رعايا -> رعيت ، نواحي -> ناحيه ، معاني -> معني ، اجانب -> اجنبي ، اشياء -> شيء  
  2 – صحيح كلمات زير را بنويسيد.
الف) استيفا از كار -> استعفا از كار ب) تمر يادبود -> تمبر ياد بود ج) خورده فروشي -> خرده فروشي د) روغن مايه -> روغن مايع  
آزمون زبان فارسي نوبت اول – نمونه شماره 1 (بدون پاسخ)
  الف) زبان شناسي
1 – اگر انسان از زبان بي بهره بود چه مشكلي پيش مي آمد؟ 2 - چرا استفاده از زبان آسان است؟ 3 – گونه «يكي از اشكال زبان» را تعريف كنيد. 4 – منظور از «نشانه » چيست؟ 5 – مثال زير كدام ويژگي زبان را بيان مي كند؟ «دست نسيم شاخه هاي بيد را نوازش كرد  
  ب) دستور : 1 – در نوشته ي زير نهاد و گزاره را مشخص كنيد.
پسرك دستش را به صورتش ماليد.  
  2 – جانشين سازي كنيد.
الف) پرنده ب) خواهند ساخت ج) آن ها
جمله
 گزاره
نهاد 
بر روي درخت آشيانه مي سازند
پرندگان
 
  3 – با هر يك از فعل هاي زير گزاره مناسب بسازيد
الف) است               ب) ترساند  
  4 – هسته ي اين گروه هاي اسمي را مشخص كنيد :
الف) اين عمل خدا پسندانه ب) حساب پس انداز من ج) اين چند روز عمر گرانمايه د) آن درخت تنومند  
  5 – اسم هاي زير ساده اند يا مركب يا مشتق ؟
الف) گوسفند          ب)ناله             ج) رفتار            د) غم خواري  
  6- از مصدر «شنيدن» فعل هاي خواسته شده ي زير را بنويسيد.
الف) ماضي بعيد         ب) مضارع التزامي           ج) ماضي ساده  
  7 – نگارش : نوشته گفتاري زير را به نوشتاري تبديل كنيد.
گر به درختي زمين گله همچنين باريك رد مي شه كه كف پاشم تر نمي شه اما وقتي مي خواهد ماهي بگيره ..............
  8 – يكي از موضوع زير را در پنج سطر توصيف كنيد.
الف) آينه               ب) دل              ج) خورشيد  
  د – املاء و بياموزيم : 1 – به جاي تركيب هاي زير از چه كلمه هايي بايد استفاده كرد. چرا؟
الف)‌آزمايشات متعدد              ب) شاعره ي متعهد  
  2 – املاي كداميك از كلمات زير نادرست است ؟ چرا؟
الف) نژاد و ملاء عام               ب) تلگرافي و تلفناً          ج) شخصاً و عملاً         د) جزء هستي  
  3 – املاي كداميك از گروه كلمه هاي زير نادرست است؟ صحيح آنها را بنويسيد.
لاغر و نحيف ، به مقتضاي علايق ، تدائي هاني ، سفاهت و ناداني، تضاد و تارض، رثاي شهيدان ، با شمشير همايل، كاخ گرايي، روزي و ارتزاق، تيغ و سليح، گاو ثمين، طبع منيع، مشاطه صبح
زبان فارسی ۱
درس پانزدهم زبان شناسي چيست؟
  زبان
1. يك نظام است و كار اصلي آن ايجاد ارتباط است. 2.شكل هاي گوناگوني به نام گونه ، لهجه و گوش دارد.  
  زبان شناسي
1. علمي است كه به شناخت زبان مي پردازد 2. مطالعه علمي زبان است 3. از روش هاي رايج در تحقيقات علمي استفاده مي كند  
  انواع زبان شناسي :
1- زبان شناسي سنتي : مطالعه زبان به قصد حفظ كتب آسماني و آثار ادبي 2- زبان شناسي جديد : (ساخت گرا يا همگاني) : مطالعه زبان به قصد شناخت خود آن و كشف واقعيات موضوع زبان 3- زبان شناسي تاريخي : بررسي و مطالعه گذشته زبان به صورت هاي نظير «هي گفتم» «شنيدستم» «به باغ اندرون»  
  گويش شناسي :
اگر زبان شناسان براي مطالعه زبان يكي از گويش هاي جغرافيايي، اجتماعي ،تاريخي و گويش هاي معيار را انتخاب كنند حاصل كار آنان را در گويش شناسي مي گويند.  
  جمع نبستن كلمه هاي جمع
كلمه هايي كه جمع هستند نبايد دوباره جمع بسته شوند. خواص جمع خاصه ، اخبار جمع خبر . اخلاق جمع خُلق ، كتب جمع كتاب، طرق جمع طريق ، حواس جمع حس، اولاد جمع ولد و.....بنابراين بكار بردن خواص ها، اخبارها ، اخلاق ها و كتباهاً نادرست است. مي توانيم به جاي بعضي جمع هاي مكّسرف مفرد آنها را با نشانه هاي جمع فارسي «ها» بكار ببريم. خبرها، كتاب ها به جاي اخبار و كتب گاهي بعضي از كلماتي كه جمع عربي هستند، در فارسي با معني مفرد بكار مي روند . مانند طلبه (جمع طالب) ، عمله (جمع عامل) ، اسلحه (جمع سلاح) ، حقوق (جمع حق) و ... كاربرد اينگونه كلمه ها چون با معني مفرد رواج دارند، جايز است.  
  خودآزمايي درس پانزدهم : 1 – وظيفه گويش شناسي چيست؟
مطالعه يكي از گويش هاي جغرافيايي ، اجتماعي و زبان ....  
  2 – مثال هاي زير را كه در حوزه زبان شناسي تاريخ است ، به زبان امروز بازنويسي كنيد.
بارانكي خرد خرد مي باريد، چنان كه زمين تر گونه مي كرد. (تاريخ بيهقي) باران نم نم مي باريد و زمين را خيس مي كرد. از اين ناحيه خرما خيزد از هرگونه و از روي حيوانات از عجيب دگر گوناگون (حدود العالم) اين ناحيت خرما خيز است و جانوران عجيب و گوناگوني دارد. از اين ناحيه انواع خرما صادر مي كنند و حيوانات شگفت آور و گوناگوني دارد. چون به بصره رسيديم، از بر هنگي و عاجزي به ديوانگان ماننده بوديم و سه ماه بعد كه موي سر باز نكرده بوديم . ( سفرنامه ناصرخسرو) هنگامي كه به بصره رسيديم به سبب برهنگي و ناتواني شبيه ديوانگان شده بوديم و سه ماه گذشته بود كه موي سرمان را نتراشيده بوديم.  
  3 – نوع اسم هاي مشخص شده تمرين 4 را تعيين كنيد.
بارانكي : اسم ، مشتق، عام، مفرد، نكره رسن : اسم ، عام، مفرد، ساده، جنس زمين : اسم ، مفرد ، عام، ساده ، مبني برهنگي : اسم، مشتق، مفرد خرما : اسم مفرد،عام ، ساده ، مبني ديوانگان : اسم، عام، جمع ، جنس و .... بصره و يوسف : اسم، خاص، ساده، شناس  
  درس شانزدهم گروه اسمي (2) ، وابسته هاي اسم
1. گروه اسمي شامل چه عناصري است؟
هر گروه اسمي شامل دو عنصر «هسته» و «وابسته» است.  
  2. جاي هسته را چه واژه اي اشغال مي كند؟   اسم
  3. جمله هاي زير را بخوانيد و به پرسش هاي آن پاسخ دهيد: پرويز اين كتاب را خواند پرويز بهترين كتاب را خواند پرويز كتاب ديگر را خواند پرويز كتاب داستان را خواند پرسش ؟ الف) هسته هاي جمله هاي بالا كدام كلمه است؟ چرا؟ ب) در همه مثالهاي بالا، مفعول .... (كتاب) است. ج) واژه هاي وابسته را بنويسيد د) «وابسته» گاه پيش از ....... مي آيد گاه پس ازآن ه‍)وابسته اي را كه پيش از هسته بيايد وابسته ي .....و وابسته اي را كه پس از هسته بيايد و وابسته ي .... مي گوئيم. و) وظيفه وابسته ها چيست؟
الف) كتاب = مفعول جمله ، چون يك گروه اسمي است كه وابسته گرفته است. ب) هسته ج) اين ، بهترين، ديگر، دوستان د) هسته ه‍) پيشين(مانند اين و بهترين)،پسين(مانند ديگر و دوستان) و) وظيفه ي وابسته ها توضيح برخي ويژگيهاي هسته هاي گروه اسمي است.  
 
  خودآزمايي درس 16 : 1 – به هر يك از كلمات زير، وابسته هاي پيشين مناسب بيفزاييد . در هر مثال ، وابسته هاي متنوع و متفاوت بكار ببريد.
كودك :‌آن كودك ، چند كودك؟ هر كودك ، يك كودك، چه كودكي! بهترين كودك كار : اين كار . كدام كار ؟ عجب كاري ! زشت ترين كار، فلاني كار نتيجه : آن نتيجه، چه نتيجه اي ! چند نتيجه ؟ بهترين نتيجه هر نتيجه اي دوستان : اين داستان . كدام داستان ؟ چهار داستانف بلندترين داستان، هيچ داستان  
  2 – در نوشته هاي زيروابسته هاي پيشين را شناسايي كنيدف نام آنها را بنويسيد و هر يك را با پيكان به هسته وصل كنيد.
از برسي در سه ايالت و پنج شهر مهم به اين نتيجه مي رسيم كه پپس از معاويه، ايالتي كه سرنگون شدن رژيم دمشق را مي خواست و براي اجراي اين منظور اقدام كرد، كوفه بود. (سه و پنج : صفت شمارشي / اين : صفت اشاره اي ) روزنامه ي «مرد امروز» بزرگترين روزنامه اجتماعي زمان خود بوده است. (بزرگترين : صفت عالي) «محمد مسعود» در آن چند روز اخفتاي خود كوبنده ترين مقاله را در روزنامه ي توقيف شده «مردامروز» به چاپ رساند. اين شهادت حتي مخالفان را همه تحت تأثير قرار داد. اما هيچ كس نمي توانست كه او دارد چه روزهاي سختي را پشت سر مي گذارد.(چند، هيچ، مبهم كوبنده ترين ، صفت عالي / اين :‌اشاره اي) معلوم نيست كه سخت گيري آغاز كار و سپس طرح نقش ي جنگ و اجراي آن با اشاره دمشق بوده است يا به ابتكار شخص حاكم كوفه . شايد رئيس و مأمور هر دو در آن دخالت داشتند. اما يك نكته را از لابه لاي گفت و شنودهاي صحنه ي كارزار مي توان يافت و آن اين است كه مردم كوفه در آغاز نمي خواستند حادثه، پاياني جميع داشته باشند(آن : اشاره اي / هر : مبهم / يك : شمارشي)  
 
  4 – از بين كلمات زير آن ها را كه امروزه معني مفرد مي دهند دوباره قايل جمع بستن هستند مشخص كنيد: وقايع ، قصايد، ارباب، اسرا ، حور عليايي، مراسم ، جواهر
جواهر : جواهرات           ارباب : اربابان           حوز : حوريان            مراسم : مراسم ها  
درس هفدهم ‌ساده نويسي
 
  پرسش هايي از متن : 1 – هر نوشته ي ساده بايد چه ويژگيهايي داشته باشد؟
الف) زبان نوشته مبهم و نزديك به زبان گفتار است. ب) جملات كوتاه، ساده و روانند ج) كلمات و عبارت هاي دشوار و پرتكلف در آن ديده نمي شود د) عبارت ها و كلمات زايد و به اصطلاح حشو درآن به خوبي فهميده مي شود  
  2 – ويژگي نوشته هاي غير ساده (تكلف مصنوع) چيست؟
(متكلف و ديرفهم ) همانا استفاده نكردن از ويژگيهاي نوشته ي ساده است. كه برخي نقل مي شود. الف) استفاده از كلمات دشوار ب) مقصود نويسنده بخوبي فهميده نمي شود ج) جملات در مقايسه با نوشته ي ساده بلند است د) اصطلاحات خاصي در نوشته غيرساده مي توان يافت  
  3 – يكي از نكاتي كه به ما كمك مي كند ساده بنويسيم اين است كه واژگان و ساخت هاي دستور كهن استفاده نكنيم . حال اين واژگان و ساخت هاي دستوري كهن را به ساخت هاي ساده تبديل مي كنيد.(به عهده دانش آموز)
ادا تواند كرد / چكاد / گفته آمد / نگهبان دين تواند بود / چونان / از جاي بشد  
  بياموزيم – كسره اضافه «ي» ميانجي
هر گاه مضاف و يا موصوف به حرف صامت (غ،ف، ل، ت ، ...) ختم شوند، فقط نقش نماي اضافه (كسره اضافه) مي گيرند. مرغ سعادت ، ظرف بزرگ، شكل ساختمانيف دست راست اما هر گاه مضاف و يا موصوف به صورت «آ» و «او» ختم مي شوند علاوه بر نقش نماي اضافه حرف ميانجي روي نيز بكار مي رود. هماي سعادت ، بوي گلي ، نماي ساختمان ، پاي برهنه  
  خودآزمايي درس هفدهم : 1. جمله بلند زير به دو يا چند جمله تبديل كنيد.
يكي از بهترين و مؤثرترين وسايل كسب مهارت در انواع نوشتن . خواندن مطالب گوناگون علمي، ادبي، هنري، فلسفي و ديني آموزنده و آگاهي دهنده دريغ نورزيم تا بتوانيم از اينگونه مطالب در مواقع گوناگون استفاده كنيم.  
  2. به جاي واژگان زير برابرهاي مناسب بنويسيد:
مستعمل :‌ كهنه ، فرسوده كانديدا : نامزد نمايندگي علي هذا : از اين رو ، بنابراين علي كل حال : به هرحال، در هر صورت من غيرمستقيم : غيرمستقيم (پوشيده) در مقطع كنوني : اكنون، در حال حاضر  
  3 – در جمله بنويسيد كه در يكي از كلمه ي «چند» صفت مبهم و در ديگري « صفت پرسش» باشد.
صفت مبهم : او چند بيت از حفظ كرد صفت پرسشي : چند بيت از حفظ كرده اي؟  
  درس هجدهم گروه اسمي (3) و وابسته هاي پسين
در درسهاي گذشته با وابسته هاي پيشين (صفت اشاره، پرسشي، تعجبي، شمارشي، عالي، و صفت مبهم) آشنا شديد. در اين درس با وابسته هايي كه پس از هسته مي آيند آشنا مي شويد :
هسته
نام وابسته پيشين
نشانه ي نكره
نشانه ي جمع
صفت شمارشي تربيتي(2)
مضاف اليه
صفت بياني
 
وابسته ها و نمونه ها
«ي» پس از اسم عام
ها ، ان، ين، ات، ون، خانه ها، مردان، اطلاعات،
انقلابيون
مؤمنين
با افزودن –ُ م به اعداد اصلي ساخته مي شود
اسم – اسم مضاف مضاف اليه
اسم، صفت، آسمان، آبي دوست خوب
به جز صفت شمارشي تربيتي (2) ساير صفت هاي پسين بياني اند.  
  روش هاي شناخت صفت بياني (موصوف و صفت) از مضاف و مضاف اليه
1. صفت بياني معمولاً پسوند «تر» مي پذيرند: آسمان آبي تر (درست است) اما مضاف اليه پسوند «تر» نمي پذيرد مانند : كتاب جغرافي تر (نادرست است) 2. موصوف معمولاً «ي» نكره مي پذيرد. كتابي خواندني (درست است) اما مضاف «ي» نكره نمي پذيرد، كتابي علي (نادرست است)  
  پر كاربردترين صفت هاي بياني به شرح زير است:
1. بياني ساده:روشن ، خوب ، عاقل 2.فاعلي : الف – بن مضارع + -َ نده : گوينده ، شنوند ه، رونده ب – بن مضارع + ا : بينا ، گويا، شنوا پ – بن مضارع + ان : گريان ، خندان ، روان 3 – مفعولي : بن ماضي +به ، ه :دوخته ، شكسته، شنيده 4 – لياقت : مصدر + ي = خوردني ، نوشيدني 5 – نسبي : اسم + ي = آسماني ، نيلوفري  
  بياموزيم ، صفت پرسش، ايا :
اگر جمله اي را با يكي از صفت هاي پرسشي «چه» ، «چند» ، كي و ... پرسش كنيم، نيازي به آوردن كلمه ي «آيا» نيست. در اينگونه جمله ها ، كاربرد «آيا» نادرست است. الف – چگونه مي توانيم بر سرعت مطالعه خود بيفزائيم ؟ ص ب – آيا چگونه مي توانيم بر سرعت مطالعه خود بيفزاييم ؟ غ  
  خودآزمايي درس هجدهم : 1. نمودار اين گروههاي اسمي را رسم كنيد. اين چهار دانش آموز رنگ ، همين دو خانه ييلاقي ، هر هفت روز هفته
وابسته 3
هسته
وابسته 2
وابسته ي 1
صفت بياني
 اسم
 صفت شمارشي
صفت اشاره
زرنگ
دانش آموز
چهارشنبه
اين 
 
وابسته 3
هسته
وابسته 2
وابسته ي 1
صفت بياني
 اسم
 صفت شمارشي
صفت اشاره
ييلاقي
خانه ي
دو 
همين
 
وابسته 3
هسته
وابسته 2
وابسته ي 1
صفت بياني
 اسم
 صفت شمارشي
صفت اشاره
هفته
 روز –ِ 
هفت
هر
 
  2 – براي هر يك از نمودارهاي زير، سر گروه اسمي مثالي بياوريد
وابسته
وابسته
وابسته
صفت اشاره
صفت شمارشي
اسم
اين
پنج
دوست
آن
دو
پرزه
همين
يك
كتاب
 
هسته
وابسته
وابسته
اسم
صفت
مضاف اليه
دوست –ِ
خوب –ِ         
علمي
كتاب – ِ
علمي –ِ         
من
دانش آموز –ِ
زرنگ –ِ
كلاس
 
  3 – از بين كلمات زير صفت هاي بياني را مشخص كنيد و براي هر كدام يك موصوف بسازيد.
صفت هاي بياني : گرفتني (لياقت) : مزد گرفتني / هوشمند (ساده) : دانش آموزهوشمند سنجيده (مفعولي) : سخن سنجيده / جلب (ساده) : كتابِ جالب اخلاقي (نسبي) : كتاب اخلاقي / دانا (فاعلي) : پسرك دانا خوب (ساده) : معلم خوب / كوشا (فاعلي) : كارگر كوشا مؤدب (ساده) : بچه ي مؤدب / طلايي (نسبي) : توپ طلايي زيبا (فاعلي) : فيله زيبا / گسسته (مفعولي) : افكار گسسته زيرك (ساده) : حيوان زيرك / تاريخي (صفت نسبي) : داستان تاريخي كلمه هاي پنجم و ديگر صفت بياني نيستند 4 – مانند نمونه جدول را كامل كنيد (توجه داشته باشيد كه صفت هاي فاعلي سه گانه از همه فعل ها ساخته نمي شود)
فعل
بن مضارع
صفت فاعلي(1)
صفت فاعلي(2)
صفت فاعلي(3)
رفت
رو
رونده
روا
روان
خورد
خور
خورنده
-
-
گرفته است
گير
گيرنده
گيرا
-
مي دود
دو
دونده
-
دوان
سوخت
سوز
سوزنده
-
سوزان
داشت
دار
دارنده
دارا
-
مي دانند
دان
داننده
دانا
-
گريست
گوي
گوينده
-
گويان
گذشت
گذر
گذرنده
گذرا
گذران
 
5 – براي كلمات زير يك صفت و يك مضاف اليه مناسب بنويسيد شهر ...........شهر تهران، شهر ديدني دريا ......... درياي خروشان ، درياي مازندران سيني ....... سيني نقره اي ، سيني ميوه انشاء ........انشاي بلند، انشاي بچه ها  
درس نوزدهم : خاطره نويسي ، يادداشت روزانه
  پرسش هايي از متن : 1 - عام ترين و صميمانه ترين نوع نوشتن خاطره نويسي است
  2 – خاطره نويسي چه فايده اي براي حيات ادمي دارد؟
خاطره نويسي باعث مي شود كه از مراحل و ايام زندگي آثار جاندار و روشن بر جاي بماند. خاطرات تلخ و شيرين، پيروزيها و شكست ها، عواطف و احساسات تجربيات تكرار ناشدني، حوادث ايام و ......با نوشتن مثبت و ماندگار مي شوند. چرا كه همين نكات پيمانه حيات آدمي را پر مي سازند.  
  3 – چه موضوعاتي را مي توانيم براي خاطره نويسي انتخاب كنيم؟
همه چيزي مي تواند براي خاطره مناسب باشد، تأثير پذيرفتن از يك نوشتن، يك سخن، ديدن يك فيلم، منظره و ....  
  4 – در ثثبت وقايع «جدول ضربي» عمل نكنيم يعني چه ؟
يعني لازم نيست مواردي را كه هر روز براي شما رخ مي دهد، هفت بار تكرار كنيد و بنويسيد، مگر آنهايي كه از اهميت زيادي برخوردارند  
  5 – آيا هميشه يادداشت ها از نظم منطقي خاصي پيروي مي كنند؟
خير، يادداشت ها گاه كوتاه و گاه بلند است و از نظم خاصي پيروي نمي كنند و در واقع گاه و بي گاه هر چه به ذهن مي آيد مي نويسيم. اما محتواي آنها بايد اثربخش باشد و در خواننده هم حس پديد آورد.  
  6 – خاطره نويسي نوعي تمرين نگارش است.
  خودآزمايي درس نوزدهم : 1 – براي هر يك از نمودارهاي زير، دو گروه اسمي مثال بزنيد
گروه اسمي
 وابسته
هسته 
وابسته
صفت بياني
 اسم
صفت مبهم
 مبهم
تصوير
چند
 
گروه اسمي
وابسته
وابسته
هسته
صفت بياني
نشانه ي نكره
اسم
  مهيّج
يّ
ورزش
درس بيستم : ضمير
احمد[مرجع] از برادرش[ضمير] (احمد) خواهش كرد او[ضمير] را در كارها راهنمايي كند.
1- ضمير شخص : جدا و پيوسته جدا : من، تو، او / ما ، شما ، ايشان ، آن ها پيوسته : مَ، تَ، شَ / مان ، تان ، يشان ضمير شخص جانشين اسم مي شود و شش شخص دارد 2 – ضمير مشترك :‌خود ضمير مشترك است و به جاي هر شش شخص بكار مي رود. به جاي خود در نوشته هاي ادبي خويش و خويشتن هم كاربرد دارد. 3 – ضمير اشاره : اشاره به نزديك : اين ، اينان ، آن ها اشاره به دور : آن ،آنان‌، آن ها 4 – ضمير پرسش : تمام واژه هايي كه جانشين اسم مي شوند و براي پرسش به كار مي روند. كه، چه، كدام، چند، كي  
  تفاوت صفت اشاره و ضمير اشاره :
صفت اشاره و وابسته اسم است مثال : اين كتاب، آن دفتر، اما ضمير اشاره جانشين اسم مي شود. مثال : آن ايده / اين چيست؟  
  تفاوت ضمير پرسشي و صفت پرسشي :
صفت پرسشي وابسته اسم است و همراه آن مي آيد مثال كدام درس را مي خوانيد؟ اما ضمير پرسش جانشين اسم است و به جاي آن مي آيد مثال : كدام را مي خواهيد؟  
  بياموزيم : قول معروف
بايد دانست: بعد از «بدقول معروف» بايد به قولي معروف از مثل ها ، حكمت ها و سخنان برجسته بيايد نه يك مطلب معمولي. برخي از كنايه ها مي توانند قول معروف باشند : مو در آوردن زبان، زير پا علف سبز شدن ، موي دماغ نشدن ، .... اما خسته شدم و مردم ......... قول معروف نيست.  
 
  خودآزمايي درس بيستم : 1 – در جمله هاي زير به جاي ضميرهاي شخص جدا، ضمير پيوسته بياوريد و به جاي ضميرهاي پيوسته ، ضميرهاي شخصي جدا بكار ببريد.
مثال : لباسم كجاست ؟ لباسِ من كجاست؟ كتاب هاي شما را به امانت برده ام -> كتاب هايتان را به امانت برده ام. خياط هنوز لباسش را حاضر نكرده است -> خياط هنوز لباس او را حاضر نكرده است به خوابي عميق فرو رفته بود. چنان كه هر چه او را صدا مي زدند، جواب نمي داد -> چنان كه هرچه صدايش مي زدند، جواب نمي داد اگر او را ببيني، مي شناسي ؟ -> اگر بينش ، مي شناسي ؟ (مي شناسش)  
  2 – در جمله هاي زير، صورت امكان ضميرهاي مشترك را به چند شخص و ضميرهاي مشخص را به ضمير مشترك تبديل كنيد.
مثال : (اين كار را خودش انجام داد -> اين كار را او انجام داد) پدر هر شب كه به خانه برمي گردد ، از كارش صحبت مي كند -> از كار خود صحبت مي كند نبايد به هر ناملايمي از دوستان خود رنجيد -> از دوستانتان برنجيد خودش اين مطلب را به شما نگفته است -> او اين مطلب را به خودتان گفته است كارتان را كه تمام كرديد، به دوستانتان هم سري بزنيد -> كار خود را كه تمام كرديد، به دوستان خود هم سري بزنيد  
  3 – صحيح جملات زير را بنويسيد:
آيا چگونه به مدرسه ميروي؟ چگونه به مدرسه مي روي ؟ آيا به مدرسه مي روي؟ آيا كي براي اردو آماده مي شويم ؟ آيا براي اردو آماده شويم ؟ كي براي اردو آماده شويم؟   /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin-top:0in; mso-para-margin-right:0in; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0in; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}